Jak zrobić czapkę na drutach?

Możesz zrobić czapkę na każdą głowę, z dowolnej włóczki. Zbierz tylko potrzebne dane i wykonaj kilka prostych obliczeń. Z tego wpisu dowiesz się jak wykonać niezbędne pomiary oraz jak przeliczyć i dostosować liczbę oczek i okrążeń. Znajdziesz tu także praktyczny schemat do pobrania i wydrukowania.

Kiedy już poznasz zasady projektowania czapki, możesz zacząć własne eksperymenty z różnymi ściegami i kształtami. Z tą instrukcją wszystko stanie się proste.

Anatomia czapki

Najprostsza czapka zbudowana jest ze:

  • ściągacza,
  • części środkowej,
  • korony, czyli zwężenia na górze, kształtującego jej czubek.

 

Żeby taką czapkę wykonać musisz wiedzieć jaki ma być jej obwód i wysokość. Następnie należy przełożyć te informacje na język drutów. Czyli przeliczyć ile oczek nabrać na druty i przez ile okrążeń przerabiać? Istotne będzie też przez ile okrążeń przerabiać ściągacz, część główną i kiedy rozpocząć zwężanie?

Zbierzmy zatem konieczne informacje. Przyda się do tego prosty schemat, na którym zaznaczysz elementy swojej czapki i naniesiesz wyniki obliczeń. Możesz go narysować odręcznie lub pobierz i wydrukuj ten, który widzisz poniżej. Link znajdziesz pod obrazkiem.

Schemat czapki

Pobierz schemat czapki w formacie PDF (1736 pobrań)

Podstawowe dane

Najpierw wykonaj niezbędne pomiary. Na ich podstawie wykonasz wszystkie dalsze obliczenia. Musisz znać:

  • obwód głowy,
  • wysokość głowy,
  • liczbę oczek i rzędów w próbce obliczeniowej.

 

Obwód głowy
Pierwszym krokiem do uzyskania idealnie leżącej czapki jest poznanie obwodu głowy. Zmierz centymetrem obwód głowy w najszerszym jej miejscu, prowadząc centymetr wzdłuż czoła i ponad uszami. Jeżeli nie znasz wymiarów głowy, dla której robisz czapkę, bo na przykład robisz ją na prezent, skorzystaj z tabeli uniwersalnych rozmiarów czapek.

Wysokość głowy
Zmierz centymetrem głowę od końca jednego do końca drugiego ucha, poprzez jej najwyższy punkt. Podziel uzyskany wynik przez dwa. Uzyskasz wysokość czapki (przykrywającej uszy).

Próbka obliczeniowa
Wybierz włóczkę i dobierz odpowiednią dla niej grubość drutów. Wykonaj próbkę o wymiarach co najmniej 4×4 cale (10×10 cm). Do wykonania obliczeń musisz znać liczbę oczek/rzędów na cal (cm). Nic prostszego. Wystarczy liczbę oczek/rzędów podzielić przez 4 cale (10 cm).

Jak określić obwód czapki?

Żeby określić obwód czapki, a dokładnie to, ile oczek masz nabrać na druty, musisz znać:

  • obwód głowy,
  • liczbę oczek w próbce obliczeniowej.

 

Obwód czapki
Teraz pora określić jaki ma być obwód czapki. Dlaczego nie jest on taki sam jak obwód głowy? Chodzi o to, że dzianina jest podatna na rozciąganie, więc czapka, żeby dobrze trzymała się głowy powinna być nieco ciaśniejsza. Na przykład o 1 do 2 cali (2,5 do 5 cm).

To, o ile chcesz zmniejszyć jej obwód w stosunku do obwodu głowy zależy od twoich osobistych preferencji, a także od podatności na rozciąganie włóczki, którą wybierzesz do projektu. Na przykład bawełna jest mniej rozciągliwa niż wełna czy akryl. Przeważnie odejmuje się 2 cale (5 cm), ale jeżeli wolisz, żeby twoja czapka była luźniejsza odejmij tylko 1 cal (2,5 cm).

Uwaga! 1 cal = 2,54 cm. Dla uproszczenia przyjmuję do obliczeń wartość 2,5 cm. Tak niewielka różnica w obliczeniach nie będzie miała żadnego znaczenia dla efektu końcowego.

Liczba oczek do nabrania na druty
Znając obwód czapki i liczbę oczek na cal (cm) możesz określić liczbę oczek do nabrania na druty. Wystarczy pomnożyć te wartości. Równanie jest następujące:

obw. czapki * l. oczek na cal (cm) = l. oczek do nabrania na druty

Otrzymany wynik może się jeszcze zmienić w zależności od ostatecznego wzoru. Musisz się też zastanowić jak będziesz zwężać czapkę. Najlepiej jeśli wyjściowa liczba jest podzielna przez 12, 11, 10, 9, 8 lub ewentualnie przez 5. Wrócimy do tego za chwilę.

Jak określić wysokość czapki?

Żeby określić wysokość czapki, czyli liczbę okrążeń do przerobienia, musisz znać:

  • wysokość głowy,
  • liczbę rzędów w próbce obliczeniowej.

 

Wysokość czapki
Wysokość czapki będzie taka sama jak wysokość głowy. Musisz się tylko zastanowić, czy chcesz wykonać wywijany brzeg. Jeżeli tak, to po wykonaniu ostatecznych obliczeń przerób podwójną liczbę okrążeń dla ściągacza.

Liczba okrążeń do przerobienia
Znając wysokość głowy i liczbę rzędów na cal (cm) możemy określić przez ile okrążeń należy przerabiać czapkę. Równanie wygląda tak:

wys. czapki * l. rzędów na cal (cm) = l. okrążeń do przerobienia

To bardzo ważna informacja, która posłuży do dalszych obliczeń. Musisz teraz określić przez ile okrążeń przerabiać ściągacz, część główną i kiedy rozpocząć zwężanie.

Ostateczne obliczenia

Znasz już całkowitą wysokość czapki. Teraz określisz wysokość poszczególnych jej części.

Ściągacz
Teraz określisz ostateczną liczbę oczek do nabrania na druty. Załóżmy, że z obliczeń dla obwodu wyszła liczba 63. Jeśli chcesz wykonać podwójny ściągacz, musisz znaleźć najbliższą liczbę oczek podzielną przez 4, czyli będzie to liczba 64. Jeśli ściągacz pojedynczy, to podzielną przez 2, czyli możesz wybrać liczbę 62 lub 64. Lepsza będzie liczba 64, bo dzieli się też przez 8, co będzie pomocne przy kształtowaniu korony.

Określ też wysokość ściągacza. Załóżmy, że ściągacz ma mieć długość 2 cali (5 cm) bez wywijania. Mnożąc tę wielkość przez liczbę rzędów na cal (cm), którą znasz już z próbki obliczeniowej, uzyskasz liczbę okrążeń ściągacza.

Korona
Najprostsza metoda to podzielić liczbę oczek przez 12, 11, 10, 9 lub 8, tak, żeby uzyskać wynik bez reszty. Zwężanie polega na przerabianiu, w co drugim rzędzie, 2 oczek razem w równych odstępach.

Załóżmy, że mam na drutach 64 oczka. Liczba ta dzieli się przez 8.  Z każdym okrążeniem zmniejszającym będzie ubywać 8 oczek. Czapkę mogę więc zwężać według następującego schematu:

 

  1. okr.: (6 o. p., 2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (56 o.)
  2. okr.: o. p.,
  3. okr.: (5 o. p., 2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (48 o.)
  4. okr.: o. p.,
  5. okr.: (4 o. p., 2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (40 o.)
  6. okr.: o. p.,
  7. okr.: (3 o. p., 2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (32 o.)
  8. okr.: o. p.,
  9. okr.: (2 o. p., 2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (24 o.)
  10. okr.: o. p.,
  11. okr.: (1 o. p., 2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (16 o.)
  12. okr.: o. p.,
  13. okr.: (2 o. p. razem), powt. jeszcze 7 razy, (8 o.)

Zwężanie zajmie więc 13 okrążeń.

Część środkowa
Znając liczbę okrążeń ściągacza i liczbę okrążeń kształtujących górną część czapki łatwo obliczyć przez ile okrążeń należy przerabiać środek. Wystarczy odjąć te wartości od obliczonej wcześniej całkowitej liczby okrążeń.

Na zakończenie

Teraz nanieś wykonane obliczenia na schemat i miej go pod ręką podczas robienia czapki. Przerabiając ściągacz możesz użyć drutów o dwa numery mniejszych niż na resztę czapki,  żeby był bardziej zwarty. Jeżeli chcesz mieć wywijany brzeg, to przerób podwójną liczbę okrążeń ściągacza.

Uff! Starałam się to rozpisać najprościej jak potrafię. Jeśli macie jakieś pytania, lub coś jest niezrozumiałe, piszcie poniżej.

Pozdrawiam,
ania